İsrail halkı, ülkenin siyasi geleceğini şekillendirmek amacıyla sandık başına gitti. Genel seçimlerde oy verme işleminin sona ermesinin ardından gözler resmi sonuçların açıklanmasına çevrildi. Seçim sürecinde kaydedilen yüksek katılım oranı dikkati çekti.
İLK SONUÇLAR GELMEYE BAŞLADI
İlk sandık çıkış anketleri de duyurulmaya başladı. Netanyahu’nun partisi önde görünürken, beklenen koalisyon oluşmadı. İsrail devlet televizyonuna göre Eisenkot’un liderliğindeki muhalefet, Netanyahu koalisyonunu geride bıraktı fakat hükümeti kuracak çoğunluğa ulaşamadı. 120 sandalyeli mecliste, Netanyahu’ya karşı olan partilerin oluşturduğu blok toplamda 52 sandalye kazanırken, onu destekleyen partilerin ise 50 sandalye elde etmesi bekleniyor. Filistinli vatandaşları temsil eden partiler bu sonuçlarla birlikte önemli bir konuma geldi.
Sandık çıkış anketlerine göre, mevcut Başbakan Netanyahu’nun liderliğindeki Likud Partisi seçim yarışını 25 milletvekili ile birinci sırada tamamladı. Eisenkot’un liderliğindeki Yashar Partisi ise 21 sandalye ile ikinci parti oldu.
ARAP LİSTESİNDEN 17 VEKİL
Seçim yarışını önde tamamlayan muhalefet bloğu, 120 sandalyeli İsrail Meclisi’nde koalisyon kurmak için gerekli olan 61 milletvekiline ulaşamadı. İsrail vatandaşı Filistinlilerin yoğun katılım gösterdiği seçimlerde, onları temsil eden iki Arap listesi Meclis’e toplamda 17 milletvekili gönderdi.
Muhalefet bloğunda yer alan eski İsrail başbakanları Naftali Bennett ve Yair Lapid’in Birlikte Listesi 14, eski İsrail Savunma Bakanı Avigdor Liberman’ın Israel Evimiz Partisi 8, Yair Golan liderliğindeki Demokratlar Partisi ise Meclis’te 10 milletvekili ile temsil edilmeye hak kazandı.
Mevcut iktidar bloğunda yer alan Ultra-Ortodoks Yahudilerin (Haredi) Şas Partisi ve Birleşik Tevrat Yahudiliği her biri 6’şar sandalye elde etti. Ayrıca Netanyahu’nun müttefikleri aşırı sağcı bakanlar Itamar Ben-Gvir’in Yahudi Gücü Partisi 7, Bezalel Smotrich’in Dini Siyonizm Partisi ise 6 milletvekili çıkardı.
EISENKOT: HÜKÜMETİ KURMAK İÇİN EN KISA SÜREDE HAREKETE GEÇECEĞİZ
Sonuçları değerlendiren Eisenkot, bu verilerin İsrail vatandaşlarının Netanyahu ve hükümetine güvenmediğini ortaya koyduğunu belirtti. Eisenkot en kısa sürede hükümeti kurmak için harekete geçeceğini duyurdu.
Dışişleri Bakanı Gideon Saar ise sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Solun kutlamaları için erken. Taraflı yorumcuların kendini beğenmişliği gülünç.” ifadesini kullandı ve Likud’un hala en büyük parti olduğunu vurguladı.
LAPID: NETANYAHU EZİCİ BİR YENİLGİ YAŞADI
Ana muhalefet lideri Yair Lapid ise, “Kimsenin kafanızı karıştırmasına izin vermeyin. Netanyahu bloğu ezici bir yenilgi aldı. Bu tam bir çöküş ve halk onlara evlerine dönmelerini söyledi.” şeklinde konuştu.
İSRAİL CUMHURBAŞKANI HÜKÜMET KURMA GÖREVİNİ EN GÜÇLÜ ADAYA VERECEK
Genel seçimin resmi sonuçlarının böyle olması durumunda her iki tarafın da koalisyon oluşturma çalışmalarına başlaması ve İsrail Cumhurbaşkanı İzak Herzog’un hükümeti kurma görevini en güçlü adaya vermesi bekleniyor.
Eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot’un iki Arap partisinin desteğiyle azınlık hükümeti kurmayı denemesi mümkün gözükürken, Eisenkot’un siyasi ortaklarının bunu kabul edip etmeyeceği henüz belirsizliğini koruyor.
Eğer iki taraf da başarılı olamazsa, birkaç ay içinde yeniden seçim yapılması beklenirken ülke; beş seçimin gerçekleştirildiği 2019-2022 dönemindeki gibi bir siyasi kriz sürecine girebilir.
NETANYAHU RAKİBİNİN GERISINDE KALDI
Seçim öncesinde yayımlanan son anketler Başbakan Binyamin Netanyahu’nun en güçlü rakibi olan eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un arkasında kaldığını gösteriyordu. Knesset’te hükümet kurabilmek için gereken 61 sandalye çoğunluğuna ulaşmak her iki blok için de zor görünürken, ortaya çıkacak net tablo koalisyon müzakerelerinin seyrini belirleyecek.
İSRAİL’DE 7,3 MLYON SEÇMEN SANDIK BAŞINDA
Bugün yaklaşık 7,3 milyon seçmen, yeni üyeleri belirlemek üzere sandık başında. Bu seçim; Gazze savaşının başlangıcı olarak kabul edilen 7 Ekim 2023 saldırılarından sonra yapılan ilk genel seçim olma özelliğini taşıyor.
BİR ÖNCEKİ REKORU KIRDI
Israel Merkez Seçim Komitesi’nin verilerine göre katılım oranı yaklaşık yüzde 74 olarak kaydedildi ve bu oran; aynı aşama itibarıyla görülen en yüksek katılım oldu.
NETANYAHU ÇAĞRIDA BULUNDU
Acil durum ilan eden Netanyahu sosyal medya üzerinden destekçilerine seslenerek; “Acil durum var. Sol aktivistleri sandıklara akın ediyor ama sağın aktivistleri kayıtsız kalıyor. Uyanma zamanı! Çıkın ve başkalarını da oy vermeye götürün; Likud’a oy verin!” ifadelerini kullandı.
“SEÇİMLERE MÜDAHALE” İDDİASI
Kendi oyunu kullandıktan sonra Batı Kudüs’te basına açıklamalarda bulunan Netanyahu; seçimlere müdahale edildiğini iddia ederek polislerin rüşvet vermek amacıyla para taşıyan üç kişiyi gözaltına aldığını söyledi.
ARAP SEÇMENLERDEN YOĞUN İLGİ
Netanyahu cephesindeki huzursuzluk ve sağ tabanı harekete geçirme çabalarının arkasında Arap seçmenlerin başta Necef olmak üzere sandıklara gösterdiği yoğun ilgi yatıyor; bunun yanı sıra aşırı sağcı koalisyonu devirmek hedefi bulunmaktadır.
Knesset’te çoğunluk sağlamak için toplamda ihtiyaç duyulan sandalye sayısı olan 61’e ulaşmak hiç kimse tarafından tek başına gerçekleştirilememiştir. Son kamuoyu yoklamaları da iki ana bloktan hiçbirinin çoğunluğu sağlayamayacağını göstermektedir. Sandıkların yerel saatle saat 22:00’de kapanması beklenmektedir.
SANDIKTA KAZANANLAR?
< p > Seçimde yirmiden fazla parti ve liste yüzde üç nokta yirmi beş lik barajı geçerek parlamentoya milletvekili göndermek üzere yarışıyor.< / p >
< p > Gelecek hükümeti kurmak amacıyla iki ana blok mücadele ediyor: Birincisi Netanyahu’nun Likud partisinin öncülüğündeki koalisyon ki burada birkaç aşırı sağcı ve ultra-Ortodoks parti de yer almakta. Diğer blok ise eski genelkurmay başkanı Gadi Eisenkot’un Yashar Partisi’nin önderlik ettiği ana muhalefet koalisyonudur ki burada Demokratlar, Yisrael Beiteinu Partisi ve Birlikte İttifakı da bulunmaktadır.< / p >
< p > Son anketlere göre Başbakan Netanyahu ile eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot arasında başa baş bir rekabet söz konusu.< / p >
< p > Sandıklarda çoğunluk için gereken altmış bir sandalye hiçbir parti tarafından bugüne kadar tek başına elde edilmedi.< / p >
< p >< b > TAHMİN VE BEKLENTILER
< p > Eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot’un liderlik ettiği Yashar Partisinin yirmi iki ila yirmi dört civarında sandalye kazanacağı düşünülüyor; Binyamin Netanyahu’nun liderliğindeki Likud’un ise yirmi bir ila yirmi üç arasında bir başarı göstermesi bekleniyor.< / p >
< p > Eski Başbakanlar Naftali Bennett ve Yair Lapid’in Birlikte İttifakı’nın on üç ila on dört arasında sandalye kazanması tahmin ediliyor; ayrıca eski Genelkurmay Başkan Yardımcısı Yair Golan’ın Demokrat Parti’sinin sekiz ila dokuz sandalyesi olması öngörülüyor.< / p >
< p > Üç Arap partisinden oluşan Ortak Liste’nin dokuz ila on sandalye kazanacağı düşünülmekte; Avigdor Liberman’ın liderliğindeki Yisrael Beiteinu’nun sekiz milletvekili elde etmesi öngörülüyor.< / p >
< p > En büyük iki Aşkenazi Haredi partisini içeren Birleşik Tevrat Yahudiliği’nin sekiz sandalye alması bekleniyor; Sefarad Haredi topluluğunu temsil eden Aryeh Deri’nin liderlik ettiği Şas Partisi’nin yedi veya sekiz ile aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in Otzma Yehudit’i de yedi veya sekiz arasında bir başarı göstermesi öngörülüyor.< / p >
< p > Aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in Dini Siyonizm-Zehut’u beş ile altı arasında bir sonuç alması tahmin ediliyor; Mansur Abbas’ın Ra’am partisinin de beş ile altı arasında sandalyesinin olması bekleniyor.< / p >
< p > Seçimin ardından partilerin altmış bir sandalyeye ulaşacak bir koalisyon oluşturmaları için otuz günü bulunuyor ki bu süre on dört gün daha uzatılabilir.< / p >
